Nova istraživanja pokazuju da uporna mučnina tokom trudnoće može biti važan signal psihičkog distresa, a ne samo fizički simptom. Studija objavljena u maju 2026. godine u Scientific Reports otkriva da žene sa blažim oblicima hiperemeze gravidarum (HG) – teške trudničke mučnine – imaju veći rizik od psihičkih problema u odnosu na one sa ekstremnijim oblicima bolesti.
Istraživanje koje je pratilo 424 trudnice pokazalo je da je uporna mučnina povezana sa povećanim simptomima anksioznosti i depresije. Žene sa izraženom mučninom u ranijim fazama trudnoće imale su značajno više rezultate na skali anksioznosti (49,6 u odnosu na 41,2 kod žena bez simptoma) i depresije (11,0 naspram 3,7).
Ova povezanost ostaje značajna čak i nakon uzimanja u obzir sociodemografskih faktora i prethodne psihijatrijske istorije.
Štaviše, velika multinacionalna studija koja je obuhvatila skoro 477.000 žena sa HG, objavljena u The Lancet Obstetrics, Gynaecology, & Women's Health u septembru 2025. godine, otkriva da postoji više od 50% povećan rizik od razvoja 13 neuropsihijatrijskih stanja. Rizik je bio dvostruko veći za teške stanja poput Wernickeove encefalopatije i sindroma ponovnog hranjenja, dok je rizik od postporođajne depresije bio gotovo trostruko veći (2,7 puta).
Dr Thomas Pollak sa King's College London ističe da HG može biti povezana sa ozbiljnim psihijatrijskim poremećajima koji zahtevaju "hitnu dijagnozu i povezanu fizičku i mentalnu negu od samog početka trudnoće". Ovo je posebno važno jer nelečena anksioznost i depresija mogu ometati svakodnevno funkcionisanje, narušiti odnose i dovesti do suicidalnih misli.
Osim uticaja na majku, posledice se mogu odraziti i na dete. Studija UCLA i Univerziteta Južne Kalifornije iz 2011. godine pokazala je da deca čije majke su patile od HG imaju 3,6 puta veći rizik od razvoja anksioznosti, bipolarnog poremećaja i depresije u odraslom dobu. Ovo naglašava dugoročne neurobiološke rizike povezane sa prenatalnim izlaganjem teškom stresu majke.
Uprkos preporukama organizacija poput Američkog koledža ginekologa i akušera (ACOG) za redovne preglede mentalnog zdravlja tokom trudnoće i nakon porođaja, procenjuje se da manje od 20% žena bude testirano na mentalne poremećaje, dok 50-70% slučajeva ostane nedijagnostikovano. Ovaj značajan jaz znači da mnoge žene koje pate od uporne mučnine i psihičkog distresa ne dobijaju pravovremenu pomoć.
Finska studija iz novembra 2025. godine otkriva dvosmernu povezanost između teške mučnine tokom trudnoće i depresije. Žene sa teškom mučninom bile su pet puta sklonije depresiji pre trudnoće i oko 3,5 puta sklonije razvoju depresije nakon porođaja. Ovo ukazuje na zajedničke biološke mehanizme i složenu interakciju gde prethodne psihičke ranjivosti mogu pogoršati mučninu, a ona zauzvrat može doprineti novim ili pogoršanim simptomima depresije.
Ovi rezultati ukazuju na potrebu za promenom pristupa u nezi trudnica. Uporna mučnina ne bi trebala biti shvaćena samo kao neugodnost, već kao važan indikator psihičkog distresa. Integrisana fizička i mentalna podrška, zajedno sa redovnim pregledima mentalnog zdravlja, ključna je za zaštitu zdravlja majke i deteta.
