U novom istraživanju iz Tübingena, Nemačka, objavljenom u časopisu Nature Medicine, pokazano je da gubitak težine nije neophodan za smanjenje rizika od dijabetesa tipa 2 kod osoba sa predijabetesom. Ova studija otkriva da osobe sa predijabetesom mogu normalizovati nivo šećera u krvi i smanjiti rizik od razvoja dijabetesa tipa 2 za 71%, čak i bez gubitka kilograma.
Ova zaštita je gotovo identična 73% smanjenju rizika koje se beleži kod onih koji postignu remisiju kroz gubitak težine.
Ova promena u razmišljanju donosi novu nadu milionima ljudi koji se bore sa tradicionalnim programima mršavljenja, sugerišući da su poboljšanja u metaboličkom zdravlju, a ne samo broj na vagi, najvažniji cilj za prevenciju dijabetesa.
Ključni faktor identifikovan u istraživanju je poboljšanje raspodele masti. Osobe koje su postigle remisiju bez gubitka težine pokazale su značajno smanjenje štetne visceralne masti (duboke abdominalne masti koja okružuje organe) i povećanje potkožne masti (masti neposredno ispod kože).
Visceralna mast je poznata po tome što podstiče upalu i ometa funkciju insulina, što direktno doprinosi insulinskoj rezistenciji i dijabetesu tipa 2. Nasuprot tome, potkožna mast može podržati zdraviji metabolizam oslobađanjem hormona koji pomažu insulinu da deluje efikasnije.
"Obnavljanje normalnog nivoa šećera u krvi je najvažniji cilj u prevenciji dijabetesa tipa 2, a ne nužno broj na vagi," izjavio je Prof. Dr. Andreas Birkenfeld, vođa studije i direktor Instituta za istraživanje dijabetesa i metaboličkih bolesti (IDM) Helmholtz u Minhenu.
Ova otkrića direktno dovode u pitanje decenijama dug savet koji se prvenstveno fokusirao na gubitak od 5-10% telesne težine kao glavnu strategiju za prevenciju dijabetesa.
Studija, koja je uključivala više od 1.100 učesnika sa predijabetesom i periodom praćenja do devet godina, pažljivo je istražila osnovne mehanizme. Osobe koje su postigle remisiju bez gubitka težine pokazale su značajna poboljšanja u osetljivosti na insulin, poboljšanu funkciju beta ćelija (ćelije pankreasa koje proizvode insulin) i povećanu osetljivost na hormon sličan glukagonu-1 (GLP-1).
Ove nalaze su nezavisno reprodukovali koristeći podatke iz Američkog programa prevencije dijabetesa (DPP), što dodatno potvrđuje njihovu robusnost i globalnu relevantnost.
Za pacijente, fokusiranje na "pobede koje se ne mere" kao što su poboljšani nivoi šećera u krvi, bolja kondicija i manji obim struka može biti izuzetno osnažujuće, suprotstavljajući se obeshrabrenju koje često prati neispunjene ciljeve mršavljenja.
Istraživanje je izazvalo pozive na re-evaluaciju kliničkih smernica za prevenciju dijabetesa tipa 2. Prof. Dr.
Reiner Jumpertz-von Schwartzenberg sa Univerziteta u Tübingenu sugeriše da buduće smernice "ne bi trebale uzimati u obzir samo težinu, već pre svega kontrolu nivoa šećera u krvi i obrasce raspodele masti." Ova promena mogla bi ponuditi pristupačnije i ostvarive strategije prevencije za širu populaciju, posebno za one koji smatraju da je održavanje gubitka težine izazovno.
Zdravstveni radnici su sada podstaknuti da prošire svoje pristupe lečenju, ne fokusirajući se isključivo na intervencije usmerene na težinu. Ciljana ishrana, kao što su dijete bogate polinezasićenim masnim kiselinama (poput mediteranskih dijeta sa ribljim uljem, maslinama i orasima), i redovno aerobno vežbanje mogu pomoći u smanjenju visceralne masti čak i bez ukupnog gubitka težine.
Važno je razumeti da ovo istraživanje ne negira sveukupne zdravstvene koristi gubitka težine. Gubitak težine i dalje podržava opšte zdravlje i smanjuje rizik od dijabetesa. Međutim, studija pruža snažne dokaze da metaboličko zdravlje, posebno raspodela masti i kontrola šećera u krvi, može biti direktniji i ostvariviji cilj za prevenciju dijabetesa od samog gubitka težine, nudeći inkluzivniji i manje obeshrabrujući pristup za pojedince širom sveta.
