Nova studija pokazala je da se samopoštovanje pacijenata više nego udvostruči u roku od godinu dana nakon barijatrijske operacije. Istraživanje sprovedeno u Geisinger Medical Centru, koje je pratilo skoro 5.800 pacijenata, otkrilo je porast skorova samopoštovanja od 131%. Prosečan skor porastao je sa 33,6 na 77,5 na skali od 0 do 100.
Studija je predstavljena na godišnjem naučnom skupu Američkog društva za metaboličku i barijatrijsku hirurgiju (ASMBS) 2025. u Vašingtonu. Istraživači su koristili upitnik Impact of Weight Quality of Life (iwQOL) da procene samopoštovanje pre operacije i 12 meseci nakon nje.
U studiji je učestvovalo 5.749 pacijenata starih 18 i više godina sa indeksom telesne mase (ITM) od 35 ili više, koji su operisani između 2006. i 2019. godine.
Veći gubitak težine direktno je povezan sa većim porastom samopoštovanja, bez obzira na pol, starost, rasu ili vrstu barijatrijskog zahvata. Dr Džastin Dhijani, koautor studije iz Geisinger Medical Centra, opisao je ove rezultate kao "veoma impresivne". Eksperti smatraju da je smanjenje iskustva stigme vezane za težinu, a ne samo sam gubitak kilograma, ključni pokretač poboljšanog mentalnog zdravlja i zdravijih navika nakon operacije.
Pacijenti koji su manje iskusili stigmatizaciju nakon operacije prijavili su niže nivoe anksioznosti i depresije i bili su manje skloni poremećenom ishranu. Sa druge strane, kontinuirano iskustvo stigme povezano je sa većim rizikom od depresije, anksioznosti i poremećaja ishrane. Ovo naglašava važnost holističkog pristupa koji integriše mere mentalnog zdravlja u barijatrijsku negu.
Iako je početni skok samopoštovanja značajan, dugoročna održivost ovih psiholoških dobitaka je predmet rasprave. Prva godina nakon operacije često se opisuje kao "medeni mesec" zbog brzog gubitka težine i pozitivne pažnje okoline, ali izazovi se mogu pojaviti kasnije.
Istraživači ističu važnost dužeg praćenja kako bi se utvrdilo da li se ova poboljšanja samopoštovanja održavaju, posebno imajući u vidu potencijalne trendove ponovnog dobijanja težine.
U komparativnim studijama, barijatrijska hirurgija pokazala je zaštitni efekat od psihijatrijskih poremećaja u poređenju sa GLP-1 lekovima protiv gojaznosti. Pacijenti koji su operisani imali su 54% niži rizik za razvoj kognitivnih deficita, te 18% i 17% niži rizik za anksiozne poremećaje i poremećaje upotrebe supstanci, respektivno, tokom petogodišnjeg perioda.
Studija iz marta 2026. godine ukazuje da pacijenti sa sleeve gastrektomijom prijavljuju više samopoštovanje i niže simptome depresije i anksioznosti u poređenju sa pacijentima koji su imali želudačni bajpas. Veći ukupni gubitak težine inverzno je korelisao sa simptomima depresije i anksioznosti.
Uprkos ovim ukupnim poboljšanjima, manjina barijatrijskih pacijenata može iskusiti psihološke komplikacije. Postoji povećan rizik od samoubistva (do četiri puta veći u odnosu na opštu populaciju), samopovređivanja i poremećaja upotrebe alkohola. Predoperativni psihijatrijski uslovi takođe se možda neće rešiti kako se očekivalo, što naglašava potrebu za kontinuiranom psihološkom podrškom.
Istraživanja pokazuju značajne psihološke prednosti barijatrijskih operacija, uključujući povećanje samopoštovanja. Ona takođe potvrđuju važnost integracije procena mentalnog zdravlja u rutinsku barijatrijsku negu, kako pre tako i nakon operacije, kako bi se pružila sveobuhvatna podrška i rešila ključna uloga smanjenja stigme vezane za težinu u postizanju trajnih benefita za mentalno zdravlje.
